Ballady i romanse na Placu Konstytucji. Narodowe Czytanie utworów Adama Mickiewicza

Ballady i romanse na Placu Konstytucji. Narodowe Czytanie utworów Adama Mickiewicza

3 września na Placu Konstytucji 3 Maja w Pionkach odbyło się już 11. Narodowe Czytanie. Twórczość Adama Mickiewicza przybliżyły mieszkańcom Pionek przedstawicielki różnych bibliotek – publicznych i szkolnych.

Dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Pionkach Dorota Sadurska wprowadziła zebranych w tematykę spotkania oraz odczytała list prezydenta Andrzeja Dudy, który w tym roku na Narodowe Czytanie wybrał utwory Adama Mickiewicza.

Dwieście lat temu w Wilnie zostały wydane Ballady i romanse Adama Mickiewicza – zbiór poezji, który zapoczątkował w Polsce romantyzm. Młodzieńcze, a jednocześnie bardzo dojrzałe wiersze okazały się przełomowe i dzisiaj trudno wyobrazić sobie bez nich dalsze dzieje naszej literatury. (…) Romantyzm to istota polskości i fundament nowoczesnej tożsamości naszego narodu. To epoka zmagań z zaborcą, utrwalona w biografii Adama Mickiewicza oraz tych wszystkich polskich patriotów, uczestników tajnych stowarzyszeń i powstań, działaczy emigracyjnych i spiskowców, którzy na różne sposoby, w kraju i na obczyźnie, czynem i słowem toczyli bój o suwerenną Rzeczpospolitą  – napisał w liście Prezydent RP Andrzej Duda.

Jako pierwszy zaprezentowany został wiersz „Pierwiosnek”, który otwiera zbiór „Ballady i romanse”. Utwór ten symbolizuje nie tylko narodziny nowej poezji, ale też epoki romantyzmu w polskiej literaturze. Autor posłużył się metaforą kwiatu, który pierwszy rozkwita, gdy kończy się zima. Poeta obwieścił nadejście nowej poezji, która zerwie z oświeceniowymi schematami. Utwór czytała Małgorzata Skwarek z Gminnej Biblioteki Publicznej w Jastrzębi.

Kolejnym utworem zaprezentowanym słuchaczom była „Świtezianka” koncentrująca się wokół problemu męskiej zdrady. Pospolita historia młodzieńca, który nie potrafi dochować wierności ukochanej, została przez Mickiewicza przeniesiona w realia ludowe i wyposażona w aurę tajemniczości, a nawet tragizmu. Tematyka ballady pochodzi z ludowych wierzeń oraz przekazu ustnego. Zakorzeniona jest także w przekonaniach o istnieniu nimf wodnych czy też świtezianek, które pokazują się nad brzegami jezior. Główną myśl utworu stanowi wiara w nieuchronność kary, która należy się wszystkim za złamanie danego słowa. Utwór przeczytały bibliotekarki z Gminnej Biblioteki Publicznej w Jedlni – Wanda Karwicka i Joanna Wdowska.

„Powrót taty” to ballada poruszająca motyw ojca i tęskniącej za nim rodziny. Utwór wyróżnia się na tle twórczości A. Mickiewicza, ponieważ mimo niezwykłego zakończenia, nie pojawiają się w nim motywy fantastyczne. Świat poznajemy z perspektywy dziecka, która okazuje się bardzo naiwna. Natomiast zbójców przedstawia się niemalże jako postaci ze świata baśni. Ballada gloryfikuje prosta wiarę w Boga, charakterystyczna dla wiejskiej ludności, pokładającej swój los w jego rękach. Poeta zaznacza również, że nikomu nie można odmawiać człowieczeństwa. Nawet zabójca, złodziej grabiący zdobyty przez innych majątek, posiada uczucia i ukochane osoby. Utwór prezentowała Helena Świątkowska z biblioteki szkolnej PSP nr 5 w Pionkach.

„Rękawiczka” jest parafrazą ballady Friedricha Schillera o tym samym tytule. Dostosowując dzieło do ojczystego języka, polski poeta dokonał kilku zmian, ale sens pozostał zbieżny z oryginałem. Utwór można określić mianem ballady z elementami literatury rycerskiej, ponieważ zawiera elementy liryki, dramatu oraz epiki, podejmując przy tym tematykę obecną w średniowiecznej kulturze – ukazuje scenę rozgrywającą się w czasie jednego z turniejów rycerskich. „Rękawiczkę” czytała Anna Tratkiewicz z biblioteki szkolnej PSP nr 1 w Pionkach.

Aleksandra Jagiełło z Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu filia w Pionkach czytała utwór „Pani Twardowska” nawiązujący do znanej legendy o panu Twardowskim, który podpisał cyrograf z diabłem. Akcja utworu ma miejsce w punkcie kulminacyjnym historii, gdy Mefistofeles zgłasza się po duszę szlachcica. Autor przedstawił w balladzie własną wersję legendy o czarnoksiężniku. Tradycyjne zakończenie zostało zmienione na humorystyczne. Ballada ta jest najbardziej komicznym utworem cyklu „Ballady i romanse”.

Ballada „Lilie” nosi podtytuł „Z pieśni gminnej”. Mickiewicz wskazuje więc na folklor jako przewodnie źródło inspiracji do napisania tekstu. Głównym tematem ballady jest motyw bardzo emocjonujący lud – zbrodnia mężobójstwa. Niewierna żona morduje swego męża, który dopiero powrócił z wojennej wyprawy, aby ukryć przed nim swoją zdradę. „Lilie” to romantyczna ballada o charakterze ludowej przypowieści, symboliczna i uwypuklająca rolę przyrody. Jej bohaterowie bez skrupułów łamali zasady moralne, nie czuli skruchy i żalu, ale także nie poszanowali uświęconego miejsca religijnego. Wykroczenie przeciwko naturze i wierze zostaje surowo ukarane. Historia dowodzi, że chociaż można próbować ukryć swoje występki przed innymi ludźmi, nie można ukryć ich przed własnym sumieniem i pamięcią. Utwór zaprezentowała Renata Gałczyńska z biblioteki szkolnej PSP nr 2 w Pionkach.

Ostatnim zaprezentowanym, a zarazem zamykającym zbiór „Ballady i romanse” był „Dudziarz”, opowiadający historię nieszczęśliwie zakochanego Pasterza, który do śmierci nie zapomniał o swojej ukochanej. Tytułowy Dudziarz staje się pośrednikiem między światem żywych i umarłych. Wydarzenia mają miejsce podczas wiosennego święta dosiewek. Romans posiada cechy sielanki pasterskiej, opowiada o uczuciu Pasterza i Pasterki, ważną rolę odgrywa wianek kwiatów. Utwór zaprezentowała Marzena Szulikowska z Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu Filia w Pionkach.

Te przepiękne utwory prezentowane były w miłej atmosferze o którą zadbały miejskie bibliotekarki. Przy kawie i ciastku, w słoneczne przedpołudnie utwory Adama Mickiewicza zabrzmiały wyjątkowo wdzięcznie, a czytające wypadły ujmująco w swoich aranżacjach.

Przeczytaj również

Komentarze